උපයනවාට වඩා වියදම් කරනවාද

ඔබගේ සාක්කුව හිස්වන ආකාරයේ අනවශ්‍ය වියදම් ඔබෙන් සිදුවෙනවාද කියලා දැනගන්න හොඳම විදිය තමයි තමන්ගේ වියදම් සතයටම සටහන් කරගැනීම. මේ සඳහා පාවිච්චි කරන්න පුළුවන් apps එහෙමත් ඕනෑ තරම් තියෙනවා. මේ සටහන් කරගන්න වියදම් මාසයකට වරක් හොඳින් study කරලා ඒවායින් කොයි තරම් ප්‍රමාණයක් අනවශ්‍ය වියදම්ද කියලාත් තෝරාබේරා ගන්න උත්සහ කරන්න. ඒ වගේම තමන් කොයි තරම් ඉතුරුමක් සිදු කරන්න බලාපොරොත්තු වෙනවාද, ඒ සඳහා කොයි තරම් කාලයක් ගතවෙයිද, තමන්ගේ වියදම් උපයන ආදායම ඉක්මවන තරමට වැඩිද වගේ කාරණා ගැනත් කල්පනා කරලා බලලා වියදම් කප්පාදුවක් සිදුකරන්න උත්සහ කරන්න.

වියදම් කපාහරින්නේ මෙහෙමයි

අපි මේ කියන්නේ සාමාන්‍ය උදාහරණ කිහිපයක් විතරයි. තමන් සිදු කරන අනවශ්‍ය වියදම් හඳුනාගන්න පුළුවන් තමන්ට පමණක් හන්දා මේ කාරණය එකිනෙකාට සාපෙක්ෂව වෙනස් වෙන්න පුළුවන් කියලා අපි මුලින්ම සිහිපත් කරනවා.

Internet, telephone සහ television bill පරීක්ෂා කරලා බලන්න. ඔබට අනවශ්‍ය සේවාවන් activate කරලා නම්, පාවිච්චි කරනවාට වඩා විශාල data packages ලබාගෙන ඇත්නම්, නරඹන්නේ නැති tv channels subscribe කරලා තියෙනවා නම් අදාළ ආයතනයට කතා කරලා ඒවා deactivate කරගන්න.

නිතර නිතර මිලාධික restaurants වලින් කෑම ගන්නවා නම් ඒ වාර ගණන සීමා කරලා ලාබදායි සහ රසවත් ආහාර ඇති තැන් සොයාගැනීම ඔබගේ වියදම් අඩු කරන්නටත්, සාමාන්‍ය රටාවට වඩා වෙනසක් ලබාගන්නත් උපකාරයක් වේවි.

නිවසේ භාවිතා කරන විදුලි උපකරණ අබලන් වෙලා නම් හෝ අතිශය පැරැණි නම් විදුලි බිල වැඩිවෙන්නට එය හේතුවක් වෙනවා. එවැනි උපකරණ සහ කාන්දුවන ජල කරාම වැනි දෑ අලුත්වැඩියාවෙන් bill සඳහා කරන ගෙවීම් අඩු කරගන්නට හැකියාව ලැබෙනවා.

නිවසට ප්‍රමාණවත් තරමට පමණක් grocery items මිලට ගැනීම, නාස්තිය අවම වන ආකාරයට ඇසිරීම සහ අපතේ නොයන ආකාරයට භාවිතා කිරිම සෑහෙන තරමේ ඉතිරියක් කර ගැනීමට සහය වේවි.

අවශ්‍යතා සහ උවමනා හඳුනා ගැනීම සහ අත්‍යවශ්‍ය නොවන මිලට ගැනීම් හදිසියේ සිදු නොකර දින කිහිපයකට හෝ කල් දැමීම මඟින් එවැනි මිලට ගැනීම් වළක්වාගන්න ඔබට හැකියාව ලැබෙනවා.

මුලින්ම ඉතිරි කරන්න

මුදල් ඉතිරි කිරීම ඔබට වදයක් වගේ දැනෙනවද? එහෙම වෙන්නේ salary එක අතට අරන්, අනෙකුත් වියදම් අතරෙම ඉතිරි කරන්නත් උත්සහ කළාමනේ. ඉතින් මේ තත්ත්වයෙන් මිදෙන්න නම් වියදම් කරන්න කලින් standing order එකක් ලබාදීම මඟින් ඉතිරි කරන්න යොමුවෙන්න කියලා අපි යෝජනා කරනවා. කොටස් වශයෙන් ගෙවීමේ අරමුණින් රන් භාණ්ඩයක් මිලට ගැනීම, ඉඩමක් මිලට ගැනීම වැනි ආයෝජනයක් වෙනුවෙන් ගත් ණය මුදලක් කොටස් වශයෙන් ආපසු ගෙවීම, life  insurance වාරික ගෙවීම, දරුවාගේ අධ්‍යාපනය වෙනුවෙන් සිදු කරන සැලසුමකට මුදල් යෙදවීම වගේ ආයෝජනයක් ඔබට සිදු කරන්න පුළුවන්. මේ ගෙවීම් අවසානයේ ඔබට ආදායමෙන් ඉතිරි වන කොටස තමයි වියදම් කරන්න සිදුවෙන්නේ. ඉතින් ඒ ඉතිරිවන ප්‍රමාණය අරපරිස්සමින්  කළමනාකරණය කරගැනීම සහ ණය නොවීම කියන කරුණු ගැන ඔබට අනිවාර්යයෙන් සැළකිලිමත් වෙන්න සිදුවෙනවා.

හදිසි අවස්ථාවකදි

නිවස/ වාහනය අලුත්වැඩියාව, අසනීප, රැකියාව අහිමි වීම නිසා ආදායම අහිමි වීම හෝ ආදායම අඩු වීම වගේ හදිසි කාරණා ඕනෑම කෙනෙක්ට ඕනෑම මොහොතක අත්විඳින්නට සිදුවිය හැකි සිදුවීම් විදියට පෙන්වන්න පුළුවන්. මෙවැනි සිදුවීමකදී, නැවත ජීවිතය යථා තත්ත්වයට පත්වන තුරු වියහියදම් පිරිමසා ගැනීම වෙනුවෙන් යම් ඉතුරුමක් තියෙනවා නම් කොයි තරම් වටිනවද නේද? මේ සඳහා ඔබේ සාමාන්‍ය මාසික වියදම වගේ පස් හය ගුණයක වටිනාකම ඇති ඉතුරුම් ගිනුමක් නඩත්තු කරන්න පටන් ගන්න. හැබැයි හදිසි අවස්ථාවක හැර සාමාන්‍ය එදිනෙදා වියදම් වලට මෙයින් මුදල් ලබාගැනීම නම් කොහෙත්ම සුදුසු වන්නේ නැහැ. අනපේක්ෂිත සහ හදිසි අවස්ථාවකදි ප්‍රයෝජනයට ගැනීම සඳහා මෙවැනි ඉතුරුමක් තිබීම ණය වීමෙන් ඔබව ගලවා ගන්නවා විතරක් නෙවෙයි, ඔබට සෑහෙන මානසික සහනයකුත් වෙයි කියලා අපි විශ්වාස කරනවා.

The post වියදම් අඩු කරගෙන ඉතුරුම් වැඩි කරගන්න tips ටිකක් appeared first on Lady.lk | Lady | Women | Lifestyle | Health | Beauty.

ආයෝජනය අවශ්‍යම ද

ඔබ රැකියාවෙන් උපයන මුදලට අමතරව, මුදල් ඉපයිය හැකි ක්‍රම ඕනෑ තරම් තියෙනවා. ආයෝජනය කියලා කියන්නේ එයින් ප්‍රධනම ක්‍රමයක් විදියට හඳුන්වන්න පුළුවන්. ජීවිතයේ ඔබට මුහුණ පාන්නට සිදුවන අසීරු අවස්ථා වලදී, ඔබගේ ආයෝජන වලින් ලැබෙන අසීමිත සහනය සමහරවිට ඔබ දැනටමටත් අත්විඳ ඇතුවා වෙන්නටත් ඉඩ තියෙනවා. කොහොම වුණත්, ඔබ සතු මුදල් ඵලදායිව invest කරන්නට පුළුවන් ක්‍රම කීපයක් ගැන අපි දැන් හොයලා බලමු.

Stock market

මෙය නිසැකවම අවධානම් සහගත ක්‍රමයක් විදියට ඔබට පෙනෙන්න්නට ඉඩ තියෙනවා. හැබැයි, stock market එක ගැන පොඩි research එකක් කිරීමෙන් සහ basic principles ගැන අවබෝධයක් ලබා ගැනීමෙන් මේ චකිතය මඟහරවාගන්න ඔබට හැකියාව ලැබේවි කියලා අපි විශ්වාස කරනවා. ආරම්භයක් විදියට shares සුළු ප්‍රමාණයක් පමණක් මිලට ගැනීමෙන් අවධානම අඩු කරගන්න හැකියාව ලැබෙනවා වගේම කාලයත් සමඟ ලැබෙන දැනුම හරහා වඩා සාර්ථකව මේ කටයුත්ත සිදුකිරීමට තරම් හැකියාවක් ඔබට ලැබේවී කියලා අපි හිතනවා.

Retirement Plan

Retire වෙන්න නම් හැට පනින්නම අවශ්‍යයි කියලා නීතියක් නෑනේ. ඔබගේ ජීවිතයේ ඉතිරි කාලය ගෙවන්නට තරම් ධනයක් ඔබ විසින් රැස්කරගෙන තියෙනවා නම් අඩු වයසෙන්ම retaire වෙන්න හැකියාව තියෙනවා. විශ්වාසවන්ත ආයතනයක මුදල් ආයෝජනය කිරීම සහ එය retirement saving fund එකක් විදියට සිදු කරන්නට අවස්ථාව තියෙනවා. සරලවම කියනවා නම් life insurance එකක් විදියට මුදල් ඉතිරි කිරීමේ සැළසුමකට යන්න ඔබට පුළුවන්කම තියෙනව. තමන්ගේ වියදම්, අපේක්ෂිත ආයු කාලය, සෞඛ්‍ය තත්ත්වය සහ උද්ධමනය වගේ කාරණා සැළකිල්ලට අරන් මේ දේ කරනවා නම් වඩාත් පලදායක වන බව කියන්න පුළුවන්.

රන් මිලට ගැනීම

රන් මිල දිනෙන් දින වැඩිවන බව පැහැදිලිවම පෙනී යන කාරණයක් වෙලා තියෙනවා. මේ නිසා ඔබට හැකි අයුරින් රන් කාසි මිලට ගෙන තබා ගැනීම වටිනා ආයෝජනයක් විදියට පෙන්වන්න පුළුවන්. ආභරණ වලට වඩා රන් කාසි මිලට ගැනීමටත්, පිරිසිදු රත්තරන් මිලට ගතහැකි විශ්වාසවන්ත ආයතනයකින් පමණක් මේ මිලට ගැනීම සිදු කිරීමටත් වගබලා ගන්න කියලා අපි මතක් කරනවා. විශාල මිලක් ගෙවා වැඩි ප්‍රමාණයක් මිලට ගන්නවා නම් බැංකුවක සේප්පුවක් මිලට ගෙන ආරක්ෂාකාරීව එහි රන් රඳවා තැබීමත් සිදුකළ හැකි වෙනවා. මූල්‍ය ආයතන වගේම රන් විකිණුම් කරුවන් ලඟත් ඔබට ගැළපෙන ආකාරයේ රන් ආයෝජන අවස්ථා ඇති නිසා ඒ ගැන සොයා බැලීමත් පාඩුවක් වන්නේ නම් නැහැ.

Real estate

ඔබ සතුව සැළකිව යුතු මට්ටමක මුදලක් ඇත්නම් ඉඩමක් මිලට ගැනීම සිදුකරන්නට හැකියාව තියෙනවා. නැවත පහසුවෙන් විකිණීමට ඇති හැකියාව, නිරවුල් ඔප්පු සහිත බව, යම් යම් අවදානම් සහගත තත්ත්වයන්ට මුහුණ දෙන ඉඩමක් නොවීම, අපහසුතා වලින් තොරව භාවිතා කිරීමට හැකි වීම වගේ බොහෝ කාරණා ගැන මෙහිදී සැළකිලිමත් විය යුතු බවත් සිහි තබා ගන්න කියලා අපි සිහිපත් කරනවා. ඒ වගේම මේ ඉඩම් වගාවට, ඉදිකිරීම් කටයුතු සඳහා හෝ මහාමාර්ගය ආශ්‍රිත ඉඩමක් නම් වෙළඳ ප්‍රචාරණය හෝ car parking වගේ කටයුතු සඳහා වුනත් ලබාදී සැළකිව යුතු මට්ටමේ ආදායමක් ඉපයීමේ හැකියාව ඔබ සතු වෙනවා.

කුලී/ බදු පදනම මත ලබා දීම

කුලී හෝ බදු පදනම මත ලබාදෙන්නට හැකි නිවසක්, කාමරයක් හෝ ගොඩනැඟිල්ලක් ඔබ සතුව ඇත්නම් එයින් මුදල් ඉපයීමට ඇති හැකියාව මඟහැරගන්න එපා කියලා අපි මතක් කරනවා. විශේෂයෙන්ම ආයෝජනයක් විදියට ඔබ මිලට ගත් නිවසක් හෝ ගොඩනැඟිල්ලක් ඔබේ පෞද්ගලික පාවිච්චියට යොදා ගන්නේ නැත්නම් මෙවැනි කටයුත්තක් සඳහා පාවිච්චි කිරීමේ අවස්ථාව ඔබ සතු වෙනවා.

මේ වෙනකොට, මුදල් විදියට තමන්ගේ වත්කම් පවත්වාගෙන යෑමට බොහෝ දෙනෙක් අකමැති බව පැහැදිලිවම පෙනී යන කාරණයක් වෙලා තියෙනවා. හැබැයි හිතවත්කම් මත පදනම්ව හෝ, හිත මිතුරන්ගේ ඉල්ලීම් මත කෙටිකාලීන ලාබ ලබාදෙන කටයුතු සඳහා තමන්ගේ වත්කම් ආයෝජනය කරන්න කලින් කිහිප වතාවක්ම ඉතාමත් හොඳින් සොයා බලන්න කියන කාරණාවත් අපි අවධාරණය කරනවා. ඔබගේ මුදල් පිළිබඳව වගකීමකින් ක්‍රියා කරන විශ්වාසවන්ත ආයතනයක් සමඟ පමණක් ආයෝජනය කිරීමෙන් ඔබේ වත්කම් සුරක්ෂිත බවත් අපි සිහිපත් කරනවා.

The post ලඟ තියෙන සල්ලි ඵලදායීව invest කරමුද appeared first on Lady.lk | Lady | Women | Lifestyle | Health | Beauty.

Await a deeper crisis & be prepared for inflation to stick around.

Now, this is unlikely to cheer you up during this hard time, but according to the Bloomberg article “Double-Digit Sri Lanka Inflation Seen Lasting Through Early 2023” by Asia Economic Data Editor Cynthia Li, Sri Lanka’s inflation is expected to continue at least through the first quarter of next year, based on a survey of economists conducted during the country’s economic crisis.

Furthermore, the Bloomberg survey of experts predicted that consumer prices would climb by nearly 20% in the second and third quarters of this year.

In conclusion, there is a high likelihood of inflation continuing to rise from here, therefore it is vital to be prepared for the worst.

• Pay off your debt.

During times like this, many people place debt repayment at the bottom of their financial priority list. However, paying off debt, particularly variable-rate loans with interest rates that fluctuates with market interest rates, such as a loan, bond, mortgage, or credit card, should be one of your top priorities right now.

Because if your wage rises in line with inflation, you can profit from it by repaying the debt you incurred prior to the increase. This is because you still owe the same amount of money, but your salary is adequate to repay the loan in full without incurring interest. So, by utilizing this extra money to pay off your debt sooner, you will pay less interest.

Inflation, by definition, causes a currency’s value to diminish over time. To put it another way, today’s money is more valuable than tomorrow’s money. As a result, debtors will repay money that is worth less than when it was borrowed. So, it is the perfect time for you to consider paying off your existing variable debt.

• Take on new debt with caution & avoid variable rates.

Variable-rate debts can become more expensive when inflation rises.

Sri Lanka’s central bank, for example, raised its major interest rates by an extraordinary 700 basis points each to combat inflation. This is due to the fact that when prices rise as a result of inflation, demand for credit rises, rising interest rates, resulting in debtors paying high interest to creditors.

To avoid this, you can refinance your variable-rate mortgage into a fixed-rate loan or combine high-interest credit card debt into a personal loan with predictable payments to protect yourself from this abrupt spike.

Also, be mindful of taking on a lot of new debt in general: additional debt adds a new monthly payment to your budget and restricts your financial freedom, even if rates are low or fixed.

• Boost your income.

Increasing your monthly income is another strategy to keep up with the rising cost of goods and services. Consider requesting a raise from your existing employer. Outline your accomplishments over the past year to your manager. The worst thing they can say is no, but it never hurts to try and ask for a raise, does it?

Or as a side hustle, you can work contract basis remote jobs and get paid in foreign currency, which will benefit you and protect you from inflation. Another strategy to boost your bank account is to sell your unused items.

However, don’t try to turn your hobby into a small business because it could backfire, as half of small businesses are already crippled by the country’s situation.

• Don’t squander your petrol.

Fuel costs more than twice as much as it used to and finding fuel in Sri Lanka is not for the faint hearted! 

Therefore, to preserve the fuel in that tank, try to plan your trips as efficiently as possible. Turn off your vehicle instead of leaving it running as you wait in line for fuel or in traffic. Rather than going to the store every day, make a list of everything you will need for the week and go all at once. If you have a lot of errands to run, schedule them as effectively as possible to save money on fuel.

• Make an emergency fund investment.

When prices rise, it’s tempting to hunt for assets that will keep up with inflation. Before deciding where to invest, experts recommend setting aside enough cash to solve any existing financial concerns.

According to financial experts, having a year’s worth of finances on hand is essential. With inflation on the rise, it’s more crucial than ever to be prepared for the unexpected, such as a major health issue or a job loss. Therefore, consider putting aside a savings fund that could come in handy during these unpredictable times!

We hope these points will be able to give you some insight during these troubled times and help you alleviate your struggles at least a little bit! Let us stay strong and continue to thrive and survive while doing our best to help Sri Lanka get back on her feet again! 

The post Sri Lanka is tormented by Inflation; all we want now is to “SURVIVE”6 Survival Strategies to Beat the Curse of Inflation. appeared first on Lady.lk | Lady | Women | Lifestyle | Health | Beauty.

01. Have a gift budget

Planning is key for money management. That’s why making a list of gifts well in advance is helpful to figure out the budget you need to reserve. This not only prevents spontaneous purchases, but it also prevents overspending due to last moment panic. You can plan one gift per person which will help you to save more through bulk purchases in certain items.

02. Save gradually

We all know April is a month in which the expenses are high. A smart way to handle this crisis is to start saving from an early stage. If your planned gift budget is Rs. 15,000.00, it is easier to save Rs. 5,000.00 each for three months than making a dent in your pocket only in April.

03. Shop Online

For those who shop smart, online platforms can be a lifesaver. The downside of e-commerce is impulsive buying; therefore stick only with your gift list, while being mindful about data security, payment methods, reviews, and the quality of items. It’s always a good idea to select cash on delivery and redeem loyalty points whenever possible. Many sites offer free delivery after a target amount, you can even opt for a group order with your friends to enjoy these types of benefits.

04. Be collective

Festivals have a deeper meaning than gifts; it’s about making memorable moments to last a lifetime. If your whole family meets as a tradition for New Year’s lunch, each sibling can contribute by bringing in a tasty dish or a drink, rather than spending on expensive gifts. Be creative with paper craft decorations and hand-made ornaments; enjoy family time with sing-alongs and fun games while someone with a good eye takes tons of photographs to remember these great times!

05. Use technology to connect

Most of the Sri Lankan households are equipped with a smartphone, now more than ever. Why not make the right use of it by taking the tradition of visiting relatives a step further? Of course, it cannot be compared with physically seeing your loved ones, but a WhatsApp video call will at least ensure their health and safety during this challenging time. Add more love by sending a New Year card with a heartfelt note; which they will cherish immensely.

Summary

With all that said, do not mistake frugality for miserliness; you should not hesitate to spend where your priorities are concerned. This effort is to help cut down any unnecessary expenses with these useful saving tips during this Sinhala & Tamil New Year!

The post 5 tips to shop like a pro this season appeared first on Lady.lk | Lady | Women | Lifestyle | Health | Beauty.

The post ඔබ ආර්ථික කළමනාකරණයෙන් යුතුද ? appeared first on Lady.lk | Lady | Women | Lifestyle | Health | Beauty.

අද තියෙන ආර්ථික තත්වය නිසා සැමිය වගේම බිරිදත් රැකියාවක් කරන්න ඕන කියල මතයක් ඇති වෙලා තියෙනවා. ගැහැණු ළමයින්ගෙ රැකියාව, දෑවැද්දෙ එක්තරා දෙයක් කියල හිතන පිරිමිත් දැන් ඉන්නවා. ඉතින් ඉස්සර වගේ නෙමෙයි ගෙදර බර දරන්න කාන්තාවන්ටත් සිද්ධ වෙනව. ඒ බොහෝදුරට ගෙදර වගකිම් ඒකියන්නෙ ඉවුම් පිහුම් වගේම, දරුවන්ගෙ වැඩ, අස් කරන වැඩ වලට අමතරවයි. ඉතින් අද කාන්තාවෝ පිරිමින්ට වඩා ගොඩක් පැති වලින් දියුණු වගේම දැඩි කැපවීම නිසා මහන්සියටත් පත්වෙලා ඉන්නව කිව්වොත් වැරදි නැහැ.

Photo By :thoughtcatalog.com

උදේ 7-8ට විතර ගෙදරින් ගිහිල්ලා හවස 6-8 අතර ගෙදර එන කාන්තාවෝ බොහෝමයක් අද ඉන්නවා. නිකමට හිතන්න, දවසකට පැය 24යි. එයින් පැය 6-7ක්වත් නිදාගන්නව. එතකොට ඉතිරි පැය 17ක් විතර. ඒකෙන් පැය 12කටත් වඩා රස්සාව නිසා වැයවෙනව. ඉතිරි වෙන්නෙ පැය 4-5ක් වගේ කාලයක්. ඒ කාලයේ තමයි ගෙදර වැඩත්, යුතුකමුත් වගේම තමන්ට නිදහසේ දෙයක් කරගන්නත් සිද්ධ වෙන්නෙ. ලංකාවෙ බොහෝමයක් කාන්තාවන් අධික පීඩනයකින් ඉන්නව කියල හොයාගෙන තියෙනව කිව්වොත් ඒක වැරදි නැහැ, විශේෂයෙන්ම නගරබද කාන්තාවන්.

ඉතින් මුල කියපු ආර්ථික නිදහස කාන්තාවන්ට අදාල වෙන්නෙ කොහොමද ? ඒ ගැන අපි ඊලග ලිපියකින් කතා කරමු.

The post ආර්ථික නිදහස කාන්තාවන්ටත් ? appeared first on Lady.lk | Lady | Women | Lifestyle | Health | Beauty.